Pytania i odpowiedzi (FAQ) PDF Drukuj Email

1. Spółdzielnia socjalna będzie ubiegała się o kredyt bankowy. Bank może zażądać od nas zabezpieczeń spłaty, tymczasem spółdzielnia nie posiada żadnego majątku. Co może być w takim razie zabezpieczeniem spłaty kredytu?

Uzyskanie kredytu bankowego uzależnione jest od wielu czynników, a brak majątku na pewno ogranicza zaciąganie tego typu zobowiązań. Przede wszystkim ma znaczenie cel na jaki kredyt ma być zaciągnięty, tj. rodzaj kredytu (inwestycyjny, gotówkowy, obrotowy itd.). Bank oceniając zdolność kredytową i wiarygodność kredytobiorcy bierze pod uwagę wiele czynników, takich jak m.in. historia kredytowa, majątek, stan posiadanych środków, przychody itp. (określają to wewnętrzne procedury danego banku). Podobnie jest w przypadku zabezpieczenia spłaty. Gdy nie jest możliwe przedstawienie pierwszorzędnego zabezpieczenia (np. hipoteka, gwarancja bankowa) bank, który będzie skłonny udzielić kredytu może wymagać innej formy zabezpieczenia (weksel, przewłaszczenie zakupywanego ze środków kredytu sprzętu, przelew wierzytelności z umów z kontrahentami, blokady środków na rachunku bankowym, cesje praw z polis ubezpieczeniowych itp.). Można się również ubiegać o poręczenie spłaty kredytu np. od samorządu terytorialnego czy od członków spółdzielni, jeśli posiadają oni jakiś majątek osobisty. Wszystko to ma także znaczenie w przy wysokości oprocentowania kredytu, marży banku i obsłudze kredytu. Jednakże w dużej mierze jest to indywidualna sprawa konkretnego banku, dlatego zachęcam do zapoznania się z ofertą rynkową oraz indywidualnych negocjacji

2. Czy spółdzielnia socjalna musi prowadzić „pełną księgowość” i sporządzać bilans?

Rachunkowość spółdzielni socjalnej powinna być prowadzona w sposób określony odrębnymi przepisami tj, ustawą o rachunkowości, zgodnie z którą spółdzielnia socjalna ma obowiązek prowadzenia „pełnej księgowości”. Po zakończeniu roku obrotowego sporządzane jest sprawozdanie finansowe, składające się z bilansu oraz rachunku zysku i strat, wraz z informacją dodatkową i sprawozdaniem z działalności jednostki, które powinno być przedkładane Walnemu Zgromadzeniu/Radzie Nadzorczej, celem wypełnienia obowiązku sprawozdawczego.

3. Kto w imieniu spółdzielni socjalnej podpisuje umowy z kontrahentami i kto ponosi odpowiedzialność za takie umowy? Czy tylko osoba, która je podpisała, czy wszyscy członkowie spółdzielni?

W spółdzielni socjalnej organem kierującym oraz reprezentującym jednostkę na zewnątrz jest Zarząd (dokładny sposób reprezentacji określany jest w statucie i KRS). Tam są również wskazywane osoby umocowane do reprezentacji, w tym zawierania umów. Spółdzielnia socjalna ma swój organ nadzorujący – radę nadzorczą - a w spółdzielni socjalnej, w której liczba członków nie przekracza piętnastu, kompetencje rady wykonuje walne zgromadzenie. To on w statutowy sposób może dochodzić racji i wyciągać ewentualne konsekwencje w przypadku nieprawidłowości popełnionych przez członków Zarządu.

4. W jaki sposób osoba niepełnosprawna może zostać zatrudniona w spółdzielni socjalnej – czy będzie to zwykła umowa o pracę czy jakaś inna umowa. Chodzi nam trochę o pojęcie „spółdzielczego stosunku pracy” – słyszeliśmy o nim, ale nie wiemy o co w nim tak naprawdę chodzi.

Osoba niepełnosprawna może zostać zatrudniona w spółdzielni socjalnej na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Standardowy wzór umowy dostępny jest w załączniku. Oprócz osób niepełnosprawnych członkami spóldzielni mogą być także osoby bezrobotne, uzależnione od alkoholu czy narkotyków (po leczeniu owykowym) itp. a także inne osoby, których kwalifikacje są niezbędne dla działalności spóldzielni - maksymalnie 50 % wszystkich członków. Spółdzielczy stosunek pracy nie różni się istotnie od zwykłej umowy o pracę. Dotyczy głównie kwestii relacji pomiędzy członkiem spółdzielni (i pracownikiem jednocześnie) a spółdzielnią. W przypadku spółdzielni socjalnych sprawa jest o tyle prostsza, że nie dzielą one zysku pomiędzy swoich członków, więc ten aspekt nie wymaga uregulowania w zapisach umowy o pracę.

5. Czy stanowiska pracy osób pracujących w spółdzielni socjalnej muszą być zgłoszone do inspekcji pracy?

Tak, stanowiska pracy osób zatrudnionych w spółdzielni socjalnej powinny zostać zgłoszone do Państwowej Inspekcji Pracy. Nie występują tu odstępstwa od wymagań stawianych innym pracodawcom.

6. Jakie jest minimalne wynagrodzenie pracownika spółdzielni socjalnej?

Obowiązują w tym przypadku standardowe regulacje dotyczące wysokości wynagrodzenia minimalnego z tytułu stosunku pracy. Wynagrodzenie członka spóldzielni podlega ochronie jaką prawo zapewnia wynagrodzeniu pracownika. W 2011 roku za pracę na cały (jeden) etat wynagrodzenie minimalne wynosi 1386 złotych brutto.

7. Czy stowarzyszenie prowadzące odpłatną działalność statutową może wystawiać faktury VAT i czy w celu wystawiania faktur musi jeszcze dodatkowo składać wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego o zgłoszenie prowadzenia działalności gospodarczej (zarejestrowania jako przedsiębiorca). W naszej ocenie Stowarzyszenie prowadzące odpłatną działalność statutową nie musi być przedsiębiorcą i nie musi się rejestrować w Rejestrze Przedsiębiorców. Jednocześnie może ono wystawiać faktury VAT z tytułu prowadzonej odpłatnej działalności statutowej. Czy mamy rację?

Stowarzyszenie prowadzące odpłatną działalność statutową nie może wystawiać faktur VAT. Zgodnie z ustawą z dnia 7 kwietnia 1989 r. – prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855), stowarzyszenie to dobrowolne, samorządne, trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych. Pojęcie odpłatnej działalności statutowej nie jest tożsame z pojęciem prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku prowadzenia odpłatnej działalności statutowej, nie może być mowy o uzyskiwaniu zarobku - dochodu. Gdyby tak było, oznaczałoby to w zasadzie prowadzenie działalności gospodarczej, której głównym celem jest zysk. Powadzenie odpłatnej działalności statutowej przez stowarzyszenie, nie podlega więc pod ustawę z dnia 11 marca 2004 r. – o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535) a także nie podlega rejestracji w rejestrze przedsiębiorców, ponieważ nie jest to prowadzenie działalności gospodarczej. W przypadku, gdy stowarzyszenie będzie prowadziło działalność gospodarczą, wówczas należy postępować zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi m.in. w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. - o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447), przy czym należy pamiętać, iż dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.

8. Czy istnieje coś takiego jak „spółdzielnia socjalna w organizacji”? Pytanie ma związek z tym, od którego momentu tworzona spółdzielnia socjalna może podejmować działalność zarobkową. Czy musi czekać aż zostanie zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym, czy też może już prowadzić działalność zarobkową np. po złożeniu wniosku o rejestrację w KRS. Tzn. czy spółdzielnia taka może działałać na podobnej zasadzie jak spółka z o.o. w organizacji.

Spółdzielnia socjalna może podejmować działalność zarobkową dopiero z chwilą uzyskania wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Jest to związane z tym, że nabycie osobowości prawnej przez spółdzielnię, następuje właśnie z chwilą wpisania jej do przedmiotowego rejestru. Ustawodawca nie przewidział możliwości uzyskania statusu ,,w organizacji”, a co za tym idzie spółdzielnia przed uzyskaniem wpisu nie może prowadzić działalności zarobkowej.

9. Czy siedziba podmiotu musi być zarazem biurem (miejscem pracy) dla tego podmiotu (stowarzyszenia), tj. czy muszą tam pracować nasi pracownicy, czy też możliwe jest posiadanie siedziby pod określonym adresem, ale jednocześnie nie prowadzenie tam działalności. Sprawa dotyczy odbioru stanowisk pracy przez Państwową Inspekcję Pracy w celu uzyskania statusu zakładu pracy chronionej. Aby taki status uzyskać, należy zgłosić wszystkie lokalizacje, w których pracują pracownicy, zaś PIP uznał, że siedziba to też takie miejsce. Tymczasem nasza organizacja „siedzibę” ma pod użyczonym adresem, na zasadzie skrzynki pocztowej. Natomiast biura mamy gdzie indziej. Poszukujemy jakiejś podstawy prawnej, żeby móc odpisać PIP, że siedziba stowarzyszenia to nie biuro i nie wymaga odbioru stanowisk pracy.

Stowarzyszenie nie prowadzące działalności gospodarczej, nie może uzyskać statusu ,,zakładu pracy chronionej”. Zgodnie z art.28 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. – o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407), o taki status mogą ubiegać się pracodawcy prowadzący działalność gospodarczą, którzy spełniają określone w ustawie warunki. Podmiot taki, na podstawie art.29 przedmiotowej ustawy, o ile jego statutowym zadaniem jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób niepełnosprawnych, może utworzyć wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostkę i uzyskać w określonym przypadku dla tej jednostki status 'zakładu aktywności zawodowej'. W sytuacji gdy stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą, siedzibą tej działalności powinno być główne miejsce wykonywania działalności. Siedziba zakładu pracy nie musi być miejscem pracy pracownika, natomiast zawsze jest miejscem prowadzenia działalności gospodarczej. Status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej przyznawany jest podmiotowo i dotyczy wszystkich miejsc prowadzonej przez pracodawcę działalności gospodarczej.

10.  Zatrudniamy osoby chore psychicznie, które czasem znajdują się pod nadzorem kuratora (opiekuna prawnego) z uwagi na swoją ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Nie zdażyła nam się jeszcze taka sytuacja, ale obawiamy się, co będzie jeśli naszemu obecnemu pracownikowi pogorszy się bardzo stan zdrowia i zostanie objęty opieką prawną innej osoby (rodziny, kuratora). Czy wówczas umowa o pracę z nim wygasa? Kolejna kwestia to, czy taka osoba, jeśli wskutek nagłego pogorszenia stanu zdrowia wyrządzi szkodę naszej firmie (np. w ataku furii zniszczy majątek firmy), ponosi odpowiedzialność materialną za swoje działania?

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998, Nr 21, poz. 94 z póź. zm.) precyzyjnie określa w jakich sytuacjach dochodzi do wygaśnięcia umowy o pracę (art.63-67 Kodeksu pracy). Ustawodawca nie przewidział możliwości wygaśnięcia umowy o pracę z powodu ograniczenia pracownika w zdolności do czynności prawnych. W związku z powyższym umowa o pracę nie wygasa w omawianym przypadku. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 22 § 3 Kodeksu pracy, osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku, jednakże gdy stosunek pracy sprzeciwia się dobru tej osoby, przedstawiciel ustawowy za zezwoleniem sądu opiekuńczego może stosunek pracy rozwiązać.

Kwestia odpowiedzialności materialnej pracownika w omawianym przypadku, jest już o wiele bardziej skomplikowana. Zgodnie z art. 114 Kodeksu pracy pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach prawa pracy. Zasadniczą kwestią przy ustaleniu powyższej odpowiedzialności jest więc wina pracownika. Nie można przypisać winy sprawcy szkody działającemu z jakichkolwiek powodów w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (art. 425 § 1 K.c. w zw. z art. 300 K.p.). Powodami takimi są m.in. wymienione w art. 82 Kodeksu cywilnego, niedorozwój psychiczny, choroba psychiczna i inne zakłócenia czynności psychicznych. Nie jest przy tym ważne czy z tej przyczyny sprawca jest ubezwłasnowolniony, czy też nie. Najważniejsze jest ustalenie czy w chwili wystąpienia zdarzenia, które wywołało skutek w postaci szkody można sprawcy przypisać winę.

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998, Nr 21, poz. 94 z póź. zm.) precyzyjnie określa w jakich sytuacjach dochodzi do wygaśnięcia umowy o pracę (art.63-67 Kodeksu pracy). Ustawodawca nie przewidział możliwości wygaśnięcia umowy o pracę z powodu ograniczenia pracownika w zdolności do czynności prawnych. W związku z powyższym umowa o pracę nie wygasa w omawianym przypadku. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 22 § 3 Kodeksu pracy, osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych może bez zgody przedstawiciela ustawowego nawiązać stosunek pracy oraz dokonywać czynności prawnych, które dotyczą tego stosunku, jednakże gdy stosunek pracy sprzeciwia się dobru tej osoby, przedstawiciel ustawowy za zezwoleniem sądu opiekuńczego może stosunek pracy rozwiązać.

Kwestia odpowiedzialności materialnej pracownika w omawianym przypadku, jest już o wiele bardziej skomplikowana. Zgodnie z art. 114 Kodeksu pracy pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w przepisach prawa pracy. Zasadniczą kwestią przy ustaleniu powyższej odpowiedzialności jest więc wina pracownika. Nie można przypisać winy sprawcy szkody działającemu z jakichkolwiek powodów w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli (art. 425 § 1 K.c. w zw. z art. 300 K.p.). Powodami takimi są m.in. wymienione w art. 82 Kodeksu cywilnego, niedorozwój psychiczny, choroba psychiczna i inne zakłócenia czynności psychicznych. Nie jest przy tym ważne czy z tej przyczyny sprawca jest ubezwłasnowolniony, czy też nie. Najważniejsze jest ustalenie czy w chwili wystąpienia zdarzenia, które wywołało skutek w postaci szkody można sprawcy przypisać winę.

11. Stowarzyszenie nasze będzie prowadziło zakład aktywności zawodowej, który zgodnie z zapisami ustawy ma być „wyodrębnioną jednostką organizacyjną” Czy to pojęcie zostało gdzieś zdefiniowane? Jakie kryteria dana struktura organizacyjna (oddział) naszego stowarzyszenia musi spełniać, by móc zostać określoną tym terminem. Czy kierownik takiej jednostki posiada uprawnienia prezesa stowarzyszenia i np. może samodzielnie zaciągać zobowiązania w imieniu zakładu, którego jest kierownikiem?

Na podstawie art. 29 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. – o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010, Nr 214, poz. 1407 z póź. zm), stowarzyszenie (określone w ustawie i zwane dalej: organizatorem) może utworzyć wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo jednostkę i uzyskać dla tej jednostki status zakładu aktywności zawodowej.

Pojęcie ,,wyodrębnionej organizacyjnie i finansowo jednostki’’ nie zostało zdefiniowane w ww ustawie. Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że jednostka posiada zapewnione zaplecze lokalowe (wydzielony lokal lub obiekt na zakład). Natomiast pod pojęciem wyodrębnienia finansowego, należy rozumieć prowadzenie przez organizatora odrębnej, pełnej ewidencji księgowej dla działalności zakładu.

Należy jednak podkreślić, iż do wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego danej jednostki organizatora niezbędne jest podjęcie stosownej uchwały w tym zakresie, którą podejmują władze określone w statucie. Dopiero wówczas można podjąć stosowne kroki w celu uzyskania statusu zakładu aktywności zawodowej. Przedmiotowa jednostka musi spełniać wymogi określone m.in. w art. 29 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak i również te określone w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 grudnia 2007 r. – w sprawie zakładów aktywności zawodowej (Dz. U. z 2007, Nr 242, poz. 1776).

Kierownik jednostki posiadającej status zakładu aktywności zawodowej nie posiada uprawnień prezesa stowarzyszenia i nie może samodzielnie zaciągać zobowiązań w imieniu zakładu. Jednostka, którą kieruje jest całkowicie zależna od organizatora i nie posiada osobowości prawnej. Inaczej jest w przypadku terenowych jednostek organizacyjnych (art. 17 ust. 1a w zw. z art. 10 ust. 2 – Prawo o stowarzyszeniach), które posiadają osobowość prawną, jeżeli statut danego stowarzyszenia tak stanowi.

12. Czy to prawda, że w każdym województwie funkcjonuje jakiś rządowy fundusz, który wspiera rozwój nowych firm? Czy na Mazowszu taki regionalny fundusz istnieje, i czy spółdzielnia socjalna może z niego skorzystać chcąc sfinansować zakup sprzętu (samochodów)?.

W województwie mazowieckim, tak jak we wszystkich pozostałych, funkcjonuje Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jest to instytucja wspierająca działania i inwestycje proekologiczne, udzielając pożyczek, dotacji i dopłat do oprocentowania do kredytów. Głównie są to większe projekty tj. budowa kanalizacji, wodociągów, oczyszczalni ścieków i stacji uzdatniania wody, a także termomodernizacje, docieplenia budynków itp. Wspierane są także zadania nieinwestycyjne, z zakresu edukacji ekologicznej i ochrony przyrody. Oferta Funduszu skierowana jest głównie do jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorstw, stowarzyszeń oraz fundacji i osób fizycznych (budowa kolektorów, przydomowych oczyszczalni ścieków, itp). W przypadku spółdzielni socjalnej i chęci pozyskania środków na zakup sprzętu do utrzymania zieleni, niestety nie widzę możliwości dofinansowania. Fundusz kieruje się uzyskaniem tzw. ”efektu ekologicznego”, który w tym przypadku, z punktu widzenia Funduszu jest niewystarczający. Stąd takich działań Fundusz nie finansuje. Pełne informacje i oferta dofinansowania znajduje się na stronie internetowej WFOŚiGW w Warszawie www.wfosigw.pl .

13. Słyszeliśmy o funduszu ochrony środowiska – czy z takiego funduszu można skorzystać i dostać dofinansowanie na zakup sprzętu? Nasza spółdzielnia będzie zajmowała się utrzymaniem czystości terenów zielonych i potrzebuje takie rzeczy jak jakiś pojazd, kosiarki, grabie. Gdzie można się więcej dowiedzieć o tym funduszu.

Banki udzielając kredytu, a także ustalając zabezpieczenie jego spłaty kierują się m.in. zdolnością kredytową, sytuacją ekonomiczno - finansową i oceniają ryzyko i zagrożenia w spłacie kredytu. Jest to indywidualne i zależne od banku, który sam może zaproponować zabezpieczenie, odpowiednie dla niego. Oczywiście na rynku funkcjonuje pewien katalog zabezpieczeń, z których część uznawana jest przez banki za wiarygodne (pierwszorzędne). Poniżej postaram się przybliżyć kilka z nich, ale jak już wspomniałem jest to indywidualna sprawa do negocjacji z bankiem:

a.Gwarancja bankowa - polega na zobowiązaniu banku do zapłaty sumy pieniężnej kredytodawcy odpowiadającej kwocie niespłaconych rat kredytu, należnych odsetek i kosztów postępowania, jeśli kredytobiorca nie wywiąże się ze swoich zobowiązań wobec banku – wierzyciela. Ma zabezpieczyć beneficjenta gwarancji nie tylko przed ryzykiem niewypłacalności, lecz również ryzykiem długoterminowego i trudnego dochodzenia roszczeń.

b.Hipoteka na nieruchomości - polega na tym, iż nieruchomość można obciążyć prawem, na mocy którego bank będzie mógł dochodzić zaspokojenia swego roszczenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością. Ustanowienie hipoteki na rzecz banku wymaga formy aktu notarialnego z wpisem do ksiąg wieczystych, jednak nie pozbawia właściciela nieruchomości możliwości jej obciążania lub rozporządzania nią.

c.Ubezpieczenie spłaty kredytu - Jest to ubezpieczenie na wypadek utraty pracy, inwalidztwa, choroby lub śmierci. Każde ubezpieczenie ma inny zakres ochrony dlatego w każdym przypadku należy zapoznać się z ogólnymi warunkami ubezpieczenia Przeważnie zgodnie z zawartą umową ubezpieczeniową, w przypadku wystąpienia szkody/sytuacji określonej w umowie ubezpieczenia, ubezpieczyciel ponosi koszt spłaty kredytu. Ubezpieczenia spłaty kredytu są szczególnie popularne w przypadku kredytów gotówkowych i ratalnych. Przykładowe ubezpieczenie tego typu może wyglądać następująco: suma ubezpieczenia to wysokość zadłużenia na dzień wypłaty świadczenia ewentualnie wysokość miesięcznej raty. Jeśli w trakcie spłaty kredytu ubezpieczony ulegnie wypadkowi skutkującemu trwałym inwalidztwem lub śmiercią wówczas ubezpieczyciel spłaci za niego resztę kredytu. Jeśli natomiast kredytobiorca czasowo utraci zdolność do pracy wówczas może liczyć na to, że ubezpieczyciel w tym czasie będzie spłacał za niego raty kredytu.

d.Zastaw rejestrowy – polega na ustanowieniu zastawu na rzeczy ruchomej kredytobiorcy, na mocy zawartej umowy zastawu, przedmiot zastawu może pozostać w posiadaniu kredytobiorcy. Ustanawiany jest on w Sądzie Rejestrowym. W przypadku braku spłaty kredytu jest on przejmowany przez wierzyciela.

e.Blokada środków na rachunku bankowym - Polega na wyodrębnieniu środków na rachunku bankowym lub powierzonych bankowi depozytów należących do kredytobiorcy lub poręczyciela i udostępnieniu kredytodawcy w momencie powstania zaległych roszczeń.

f.Poręczenia - istotą wszelkiego rodzaju poręczeń jest to, że spłata zadłużenia przez kredytobiorcę jest poręczana przez inną osobę fizyczną lub prawną (np. inne przedsiębiorstwo, jednostkę samorządu terytorialnego, ale także inny bank czy towarzystwo ubezpieczeniowe). Zaakceptowanie przez bank danej osoby fizycznej lub prawnej jako potencjalnego poręczyciela (zwanego niekiedy żyrantem) następuje dopiero po sprawdzeniu jego sytuacji finansowej (w przypadku osoby fizycznej odbywa się to na podstawie weryfikacji zaświadczenia o zatrudnieniu i dochodach w ostatnim okresie). W przypadku zaprzestania spłacania zadłużenia przez kredytobiorcę bank ma prawo żądać natychmiastowej spłaty całości pożyczonej sumy od kredytobiorcy bądź skorzystać z zabezpieczenia ustanowionego w postaci poręczenia. Istotne jest to, że poręczyciel nie może uchylać się od obowiązku spłaty należności, usprawiedliwiając się nieznajomością prawa czy też innymi okolicznościami, takimi jak ustanowienie odrębnej umowy między nim a kredytobiorcą. Nawet śmierć kredytobiorcy nie zwalnia poręczyciela od dopełnienia obowiązku względem banku w postaci spłaty kredytu.


14. Rozmawiamy z bankiem o możliwości kredytowania naszej działalności (chodzi o kredyt bieżący). Bank oczekuje od nas przedstawienia „wiarygodnych” zabezpieczeń spłaty kredytu. Nasze osobiste poręczenia nie wystarczają. Bank oczekuje czegoś więcej – hipoteki, gwarancji, ubezpieczenia. Prosimy o przybliżenie nam, jakie są uznawane przez banki „wiarygodne” formy zabezpieczenia spłaty kredytu i czym się one charakteryzują.

Istnieje możliwość ubiegania się również o dofinansowanie w postaci dotacji ze środków pochodzących z Unii Europejskiej. Na terenie województwa mazowieckiego zadania uprzednio realizowane przez Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego oraz Wojewódzki Urząd Pracy w Warszawie realizuje obecnie Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych. Prowadzi ona programy wynikające z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego oraz komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w latach 2007-2013. Do zapoznania się z ofertą oraz aktualnie realizowanymi programami i możliwością ubiegania się o dofinansowanie polecam bezpośredni kontakt poprzez www.mazowia.eu a także na www.mazovia.pl .

15. Czy jedna osoba może pracować na więcej niż 1 etacie, a jeśli tak, to jaki jest górny limit zatrudnienia. Na ilu etatach można jednocześnie pracować?.

Żaden przepis nie zabrania, aby w dwóch różnych firmach pracownik był zatrudniony na pełny etat. Zależy to od jego woli oraz predyspozycji psychicznych i fizycznych - pracownik będzie bowiem dysponował krótszym odpoczynkiem w każdej dobie. Nie ma takiego limitu - są lekarze, którzy pracują na 20 etatach w oczywiście różnych miejscach zatrudnienia.

16. Czy jeden pracodawca może zatrudnić jednego pracownika na kilku etatach (więcej niż 1 etacie) i kilku umowach o pracę? Czy są tu jakieś ograniczenia?

W podstawowym systemie przy ośmiogodzinnej pracy pracownik korzysta bowiem z kodeksowej gwarancji 11-godzinnego nieprzerwanego dobowego odpoczynku (art. 132 par. 1 k.p.). Gwarantowanym czasem wolnym pracownik może dysponować dowolnie - zatem może poświęcić go na pracę u innego lub nawet u tego samego pracodawcy. Choć z takim zatrudnieniem wiążą się już pewne ograniczenia.

Nie ma większego problemu, gdy z pracownikiem zawarto dwie umowy o pracę, w taki sposób, że łączny wymiar czasu pracy z tych umów nie przekracza jednego etatu (choć i wtedy istnieje możliwość zakwestionowania takiej praktyki przez inspektora pracy ze względu próbę obejścia przepisów dotyczących pracy ponadwymiarowej lepiej wynagradzanej na podstawie art. 151 par. 5 k.p.). Poważniejsze wątpliwości mogą natomiast pojawić się, gdy dojdzie do zawarcia dwóch lub większej liczby umów w taki sposób, że łącznie obejmą one większy wymiar niż pełny etat.

W uzasadnieniu orzeczenia Sądu Najwyższego z 14 lutego 2002 r. (I PKN 876/00, OSNP 2004/4/60) stwierdzono, że zawieranie z własnym pracownikiem dodatkowej (drugiej) umowy o pracę za normalnym wynagrodzeniem judykatura dopuszcza tylko wyjątkowo, gdy chodzi o rodzaj pracy wyraźnie inny niż uzgodniony w podstawowym czasie pracy. W przeciwnym razie mielibyśmy - zdaniem SN wyrażonym w uchwale z 12 kwietnia 1994 r. (I PZP 13/94 OSNAPiUS 1994/3/39) do czynienia z próbą obejścia przepisów o czasie pracy i wysokości wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. W uzasadnieniu tego samego orzeczenia Sąd Najwyższy stwierdza również, że przy wykonywaniu na rzecz tego samego pracodawcy nawet kilku rodzajów podporządkowanej pracy, domniemanie przemawia za istnieniem jednego stosunku pracy.

Możliwe jest zatem zatrudnienie pracownika na dwóch etatach u jednego pracodawcy. Należy jednak dopilnować, aby w każdej z umów został określony inny rodzaj pracy.

17. Czy kobieta przebywająca na urlopie macierzyńskim w jednej firmie może pracować na umowie zleceniu u innego pracodawcy albo u swojego pracodawcy?

W Kodeksie Pracy nie ma przepisu, który jasno rozstrzygałby, że praca w czasie urlopu macierzyńskiego jest dozwolona. Warto pamiętać, że z takiego urlopu mogą skorzystać tylko kobiety zatrudnione na umowę o pracę. Teoretycznie kobieta może pracować na umowę zlecenie, pod warunkiem, że nie koliduje to z celem udzielonego urlopu, czyli dbaniem o zdrowie i powrotem do sił. Każdy przypadek jest inny i trudno generalizować, zwłaszcza, że Kodeks Pracy nie zabrania jednoznacznie podejmowania przez kobietę pracy na umowę zlecenie w czasie urlopu macierzyńskiego.

18. Słyszeliśmy, że osoby w wieku przedemerytalnym objęte są ochroną przed zwolnieniem. Na czym to polega?

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (zgodnie z art. 39 Ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz.U.98.21.94 j.t.). Wskazana ochrona obejmuje wypowiedzenie wynikających z umowy warunków pracy i płacy w trybie art. 42 K.p.

Ochronie z art. 39 k.p. podlegają pracownicy, którzy łącznie spełniają dwie przesłanki: brakuje im nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego oraz okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Ustawodawca wskazuje wiek emerytalny w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.09.153.1227 j.t.) oraz ustawach szczególnych. Odwołując się do ww. ustawy wiek emerytalny wynosi, co do zasady, 60 lat dla kobiet 65 dla mężczyzn.

Pracodawca nie może rozwiązać z pracownikiem chronionym umowy o pracę zawartej na czas niekreślony, jak i umowy na czas określony, jeżeli przewidywała ona możliwość wypowiedzenia umowy przed upływem czasu, na jaki została zawarta, a okres związania umową umożliwia pracownikowi osiągnięcie wieku emerytalnego

WYJĄTKI:

Spod ochrony trwałości stosunku pracy wyłączone są osoby przechodzące na tzw. wcześniejszą emeryturę (tak Wyrok SN z dnia 16.07.2008, I PK 11/08 cz z dnia 10.06.2008, I BP 51/07). Nadto pracodawca jest uprawniony do wypowiedzenia umowy o pracę z pracownikiem, który ochronie z art. 39 kp zacząłby podlegać dopierow trakcie okresu wypowiedzenia. Przepisu art. 39 kp nie stosuje się ponadto w razie uzyskania przez pracownika prawa do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Odwołując się do orzecznictwa Sadu Najwyższego należy podkreślić, że wspomniana ochrona nie dotyczy pracownika, który po uzyskaniu prawa do emerytury kontynuuje zatrudnienie. Jak wskazał Sąd Najwyższy: pracownik, który pobiera świadczenie emerytalne nie jest pracownikiem w wieku emerytalnym. (Uchwała SN z dnia 11.06.1991r, I PZP 19/91).

Zgodnie z art. 43 k.p. pracodawca może wypowiedzieć warunki pracy lub płacy pracownikowi chronionemu, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na wprowadzenie nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy. Powyższe rozwiązanie jest możliwe również ze względu na stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Istotnym jest, że nawet w przypadku wprowadzenia nowych zasad wynagradzania z przyczyn leżących po stronie pracodawcy w powyższy tryb pozwala obniżyć pracownikowi w wieku przedemerytalnym wynagrodzenie, bez prawa do dodatku wyrównawczego.

Zgodnie z art. 411 k.p. od dnia ogłoszenia upadłości lub likwidacji, pracodawcę przestają obowiązywać przepisy ograniczające możliwość wypowiedzenia umów o pracę w stosunki do pracowników w wieku przedemerytalnych. Wyłączenie przedmiotowej ochrony ma zastosowanie tylko w sytuacji ogłoszenia ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. Jednakże, jeżeli procesowi likwidacji towarzyszy przejęcie zakładu w trybie art. 23 k.p., nowy pracodawca nie może powołać się na tę likwidację i dokonać wobec przejętych pracowników wypowiedzeń umów o pracę z art. 41 1 k.p.

Przepisy ustawy z dnia 13.03.2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w specyficzny sposób ogranicza uprawnienia pracodawcy względem pracowników w wieku przedemerytalnym. W świetle art. 5 ust 5 ww. ustawy pracodawca dokonujący tzw. zwolnień grupowych w stosunku do tej grupy pracowników zastosować może jedynie wypowiedzenie zmieniające warunki płacy i pracy. Wskazana ochrona ma charakter bezwzględny.

Odwołując się natomiast do art. 5 ust. 6, gdy wypowiedzenie warunków pracy i płacy wiąże się z obniżeniem wynagrodzenia dla chronionego pracownika, przysługuje mu dodatek wyrównawczy.

19. Słyszeliśmy o podziale na mikro, małe, średnie i duże przedsiębiorstwa. Prosimy o przybliżenie tego podziału – jak rozpoznać, kiedy nasza firma będzie mikro a kiedy już małym przedsiębiorstwem?

Przedsiębiorstwo jest to jednostka gospodarcza wyodrębniona pod względem ekonomicznym, organizacyjnym i prawnym. To organizacja prowadząca działalność gospodarczą, czyli wytwarzająca jakieś dobra konsumpcyjne, handlująca nimi lub wykonująca różnorakie usługi.

Ze względu na liczbę pracowników przedsiębiorstwa dzielimy na:

• mikroprzedsiębiorstwa – zatrudniające do 9 pracowników oraz wartość rocznego obrotu do 2( w mln. euro)

• przedsiębiorstwa małe – zatrudniające od 10 do 49 pracowników oraz wartość rocznego obrotu do 10( w mln. euro)

• przedsiębiorstwa średnie – zatrudniające od 50 do 249 pracowników oraz wartość rocznego obrotu do 50 ( w mln. euro) lub całkowity bilans roczny nie przekraczający 43 mln. euro

• przedsiębiorstwa duże – zatrudniające od 250 pracowników

Do badania wielkości przedsiębiorstw bierze się pod uwagę dane odnoszące się do ostatniego zatwierdzonego okresu obrachunkowego. W przypadku nowych przedsiębiorstw badania można dokonać w trakcie roku obrotowego biorąc pod uwagę dane pochodzące z oceny dokonanej w dobrej wierze. Istotne jest to, że zmiana wielkości przedsiębiorstwa ma miejsce tylko wówczas, jeśli zjawisko (zwiększenie lub zmniejszenie wartości badanych skutkujących przeniesieniem do innej kategorii) powtórzy się w ciągu dwóch kolejnych lat.

W grupie małych i średnich przedsiębiorstw wyróżnić można mikro, małe oraz średnie przedsiębiorstwa.

Wyjaśnienia wymaga, iż klasyfikacja do danej kategorii następuje po spełnieniu tylko dwóch kryteriów. Pierwszym z nich – obowiązkowym – jest pułap dotyczący wielkości zatrudnienia. Drugim kryterium jest pułap dotyczący obrotu lub bilansu – w zależności która z danych jest korzystniejsza dla przedsiębiorstwa.

W związku trudnościami w praktycznej ocenie statusu przedsiębiorstw, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przygotowała narzędzie informatyczne – kwalifikator MSP – pozwalające na ustalenie wielkości przedsiębiorstw. Kwalifikator dostępny jest na stronie internetowej Agencji: www.parp.gov.pl.

20. Na zajęciach opowiadano nam, że jedną z metod oceny rentowności inwestycji jest wskaźnik NPV. Prosimy o informację, jak się taki wskaźnik oblicza?

Najpopularniejszym wskaźnikiem spośród dynamicznych metod oceny projektów inwestycyjnych jest wskaźnik NPV (net present value - wartość bieżąca netto). Jest to suma zdyskontowanych oddzielnie dla każdego okresu (jest to najczęściej rok) przepływów pieniężnych netto, przy określonym poziomie stopy procentowej.


Wzór na wartość bieżącą netto NPV:

 alt

Gdzie

• NPV - wartość zaktualizowana netto
• NCFt - przepływ pieniężny netto w kolejnych latach okresu obliczeniowego
• r - poziom stopy procentowej
• n - kolejne lata okresu obliczeniowego
• t - 1, 2, 3…

Jeżeli obliczamy projekt inwestycyjny przedsiębiorstwa, to za stopę procentową przyjmujemy koszt kapitału.

Wartość bieżąca netto, jest podstawowym obok IRR dynamicznym kryterium decyzyjnym. Przy jego pomocy można porównywać inwestycje o takim samym ryzyku inwestycyjnym.


Możliwe są 3 wartości NPV:

NPV = 0 stopa zwrotu jest równa się kosztowi pozyskania kapitału.
NPV > 0 stopa zwrotu z inwestycji jest większa niż koszt pozyskania kapitału.
NPV < 0 stopa zwrotu z inwestycji jest mniejsza niż koszt pozyskania kapitału.

Projekt inwestycyjny ma sens w przypadku, gdy wartość NPV jest większa niż 0. Tylko w takim przypadku stopa rentowności przedsięwzięcia inwestycyjnego jest wyższa niż stopa procentowa. W przypadku porównań kilku projektów inwestycyjnych należy wybrać ten, którego wartość NPV jest najwyższa.

Do wyliczania NPV zachęcamy do korzystania z narzędzi MS Excel.

21. Co to jest „pomoc publiczna de minimis”?

Temat pomocy de minimis jest bardzo szeroki, dlatego zachęcam w razie potrzeby uszczegółowienia zagadnienia do skorzystania z dostępnej literatury i opracowań oraz szeregu stron internetowych temu poświęconych.

W bardzo dużym skrócie pomoc de minimis jest szczególnym rodzajem pomocy publicznej o niewielkich rozmiarach (nie ma wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi Wspólnoty) regulowanej przez przepisy prawa unijnego. Jej zasada wskazuje na to, że jest to pomoc nienaruszająca zasad konkurencji na rynku, stąd też nie musi być kontrolowana przez Komisję Europejską. Takiej pomocy mogą udzielać przede wszystkim jednostki centralne państwa, ale także terytorialne i samorządowe, czy też instytucje, których kapitał zakładowy pochodzi w głównej mierze z budżetu państwa oraz państwo ma realną kontrolę na działanie tejże jednostki (agencje, instytucje publiczne, itp.), jednak należy pamiętać, że środki pieniężne, które przyznają te jednostki, mogą pochodzić z budżetu Unii Europejskiej. Wysokość przyznawanego przez wyżej wymienione jednostki świadczenia zależna jest od zgłoszonego zapotrzebowania. Oczywiście, prawo wprowadza wiele ograniczeń, z którymi warto się wcześniej zapoznać. Przedsiębiorca, który stara się o uzyskanie takiej pomocy, musi przedstawić zaświadczenie, zgodnie z którym wykazuje czy i w jakim zakresie otrzymał w ciągu trzech ostatnich lat pomoc. Celem takiego oświadczenia jest sprawdzenie, czy nie przekroczył on przysługującego mu limitu.

Ubiegać się o pomoc w postaci pomocy de minimis mogą:

• Mali podatnicy, którzy rozpoczęli dopiero swoją działalność, albo w następnych latach prowadzenia działalności, o ile spełniają definicje małego podatnika,

• Podatnicy, którzy rozpoczęli działalność (jedynie w roku jej rozpoczęcia) , bez względu na jej obrót.

22. Szukaliśmy ostatnio oferty na leasing samochodu. Firma zapytała nas, czy szukamy leasingu operacyjnego czy kapitałowego. Jaka jest między nimi różnica. Czy są jeszcze jakieś inne rodzaje leasingu?

Wybór formy leasingu zależy od korzystającego, jego aktualnych potrzeb w zakresie rozliczania kosztów podatkowych oraz przewidywanego okresu korzystania z przedmiotu leasingu.

Leasing operacyjny to rodzaj leasingu, w którym przedmiot leasingu zaliczany jest do składników majątkowych leasingodawcy, na nim też spoczywa obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Raty leasingowe, wraz z opłatą wstępną, stanowią koszt uzyskania przychodu dla leasingobiorcy. Podatek VAT doliczany jest do każdej raty leasingowej. W przypadku leasingu operacyjnego leasingobiorca ma prawo wykupić przedmiot leasingu po upłynięciu okresu umowy leasingu.

Leasing finansowy to rodzaj leasingu, w którym nie cała rata leasingowa, lecz tylko jej część odsetkowa, stanowi koszt uzyskania przychodu leasingobiorcy. W przypadku tej formy finansowania przedmiot leasingu zalicza się do składników majątkowych leasingobiorcy, a zatem to leasingobiorca dokonuje odpisów amortyzacyjnych, które wraz z częścią odsetkową rat leasingowych zalicza do kosztów uzyskania przychodu. VAT płatny jest w całości z góry przy pierwszej racie leasingowej po dokonaniu odbioru przedmiotu. W leasingu finansowym nie ma wykupu. Klient staje się właścicielem przedmiotu wraz z zapłaceniem ostatniej raty leasingowej.

Podstawową różnicą między leasingiem finansowym a leasingiem operacyjnym jest uprawnienie do dokonywania odpisów amortyzacyjnych. Ma to zasadniczy wpływ na wysokość kosztów podatkowych stron umowy leasingu. Przeważnie z uwagi na niższe koszty początkowe (czyli mniejsze zaangażowanie wkładu własnego) przedsiębiorcy zdecydowanie chętniej wybierają leasing operacyjny. W przypadku, gdy przewidywany okres używania przedmiotu leasingu jest stosunkowo krótki, wówczas zalecaną formą jest leasing operacyjny. Taka forma pozwala na zwiększenie bieżących kosztów uzyskania przychodów, a przez to zmniejszenie podstawy opodatkowania o poniesione koszty rat leasingowych w okresie trwania umowy.

Leasing ze względu na podmiot finansujący (udzielający leasingu) można podzielić na dwie grupy: leasing bezpośredni i leasing pośredni. W leasingu pośrednim występuje zawsze wyspecjalizowana firma leasingowa, która zakupuje dla leasingobiorcy wskazaną rzecz, aby ją później wynajmować. W leasingu bezpośrednim stykamy się u producentów dóbr zbywalnych. Służy on bowiem do kredytowania nabywców towarów produkowanych przez leasingodawcę. Najczęściej leasing bezpośredni występuje u producentów samochodów.
Na przykład: leasing operacyjny, w którym to samochód amortyzuje leasingodawca, a raty leasingowe zaliczane są do kosztów uzyskania przychodu leasingobiorcy. Leasing finansowy, gdzie samochód amortyzuje leasingobiorca, a raty leasingowe zaliczane są do kosztów uzyskania przychodu leasingobiorcy jedynie w ich części "odsetkowej" (przekraczającej spłatę kapitału).

23. W umowie o pracę powinno znajdować się określenie miejsca zatrudnienia. Rozumiemy, że chodzi o adres zakładu lub biura, w którym pracownik wykonuje pracę. Ale co mamy na przykład wpisać pracownikowi, który pracuje na terenie otwartym i zajmuje się sprzątaniem parków. Dla niego nie posiadamy jednego konkretnego adresu zakładu pracy, gdyż on pracuje w różnych częściach miasta, a nawet w różnych miejscowościach, zależnie od tego gdzie uda nam się zdobyć kontrakt na sprzątanie.

Miejsce wykonywania pracy powinno być jak najbardziej dopasowane do rodzaju i charakteru pracy. Określenie miejsca wykonywania pracy pracownika nie sprawia większych problemów w przypadku, gdy mamy do czynienia z pracownikiem stacjonarnym, mieszczącym się w konkretnym zakładzie pracy.

Przez ,,stałe miejsce pracy’’ nie należy rozumieć jedynie świadczenia pracy w tym samym geograficznie miejscu. ,,Stałym miejscem pracy’’ zgodnie z art. 29 § 1 pkt 2 k.p. może być pewien obszar geograficzny np. polska, czy określone województwo (Wyrok SN z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. II UK 114/09).

Problem pojawia się wówczas, gdy należy określić miejsce wykonywania pracy pracownika mobilnego, podlegającego stałemu przenoszeniu się z miejsca na miejsce. Należy w takim przypadku szczegółowo określić obszar działalności pracownika np. województwo, kraj.

Ważne by miejsce to było szczegółowo opisane i możliwe do jednoznacznego zidentyfikowania.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o czasie pracy kierowców poprzez ,,podróż służbową’’ należy rozumieć każde zadanie służbowe, polegające na wykonaniu na poleceń służbowych związanych z przewozem drogowym poza miejscowość. Miejscowość ta oznacza siedzibę pracodawcy na rzecz którego pracownik świadczy pracy.

Z określeniem miejsca pracy wiążą się określone uprawnienia i obowiązki stron. Pracownik odbywający podróże w ramach umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 775 par. 1 k.p. i nie przysługują mu świadczenia z tytułu podróży służbowej. Zgodnie bowiem z cytowanym przepisem należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową przysługują pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadania służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy. Ponadto należy zauważyć, że zmiana ustalonego w umowie miejsca pracy, jako zmiana istotnych warunków pracy, wymaga albo zawarcia porozumienia zmieniającego z pracownikiem, albo dokonania przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniającego w trybie art. 42 par. 1-3 k.p.

Miejscem wykonywania pracy wyznaczonym przez pracodawcę może być również zakład pracy innego podmiotu, pod jego kierownictwem. Praca świadczona w tym zakładzie pracy nie powoduje powstania stosunku pracy (Wyrok SN z 5 listopada 1999 r., sygn. I PKN 337/99).

24. Jak powinien wyglądać druk „ewidencji czasu pracy” dla pracowników. Jakie informacje powinny się na nim znajdować?

Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą oraz udostępniać tę ewidencję pracownikowi, na jego żądanie.

Sposób prowadzenia ewidencji czasu pracy pracowników pozostawiony został decyzji pracodawcy. Każda ewidencja będzie właściwa, jeśli tylko będą z niej wynikały te wszystkie informacje, które zostały opisane wyżej. Zatem jeśli wszystkie godziny i dni pracy, urlopy, zwolnienia nieobecności będą odnotowywane w prowadzonej przez autora pytania ewidencji to będzie ona właściwa.

Pracodawca jest obowiązany prowadzić ewidencję czasu pracy pracownika do celów prawidłowego ustalenia jego wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z pracą oraz udostępniać tę ewidencję pracownikowi, na jego żądanie. Nie ewidencjonuje się godzin pracy w stosunku do pracowników objętych systemem zadaniowego czasu pracy, pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy oraz pracowników otrzymujących ryczałt za godziny nadliczbowe lub za pracę w porze nocnej (art. 149 kp).

Zakres ewidencji czasu pracy szczegółowo określa § 8 pkt 1 rozporządzenia o aktach osobowych. Powołany przepis obliguje pracodawcę do założenia i prowadzenia odrębnie dla każdego pracownika karty ewidencji czasu pracy w zakresie obejmującym: pracę w poszczególnych dobach, w tym pracę w niedziele i święta, w porze nocnej, w godzinach nadliczbowych oraz w dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, a także dyżury, urlopy, zwolnienia od pracy oraz inne usprawiedliwione i nieusprawiedliwione nieobecności w pracy; w stosunku do pracowników młodocianych pracodawca uwzględnia w ewidencji także czas ich pracy przy pracach wzbronionych młodocianym, których wykonywanie jest dozwolone w celu odbycia przez nich przygotowania zawodowego.

25. Jesteśmy małą organizacją – nikogo nie zatrudniamy, ale chcemy zatrudnić 5 osób. W jaki sposób te osoby mamy przeszkolić te osoby z przepisów BHP. Nie stać nas na razie na płacenie za szkolenia w zewnętrznych firmach. Czy ktoś inny może je przeszkolić z przepisów BHP?

Pracodawca posiadający ukończone szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby BHP może sam wykonywać zadania tej służby, jeśli:

- Zatrudnia do 10 pracowników --( tak jak w Państwa przypadku) albo

- Zatrudnia do 20 pracowników i jest zakwalifikowny do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategoria ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. K.P. Art. 237 [Służba bhp] &1.

26.Zetknęliśmy się z pojęciem „prokurent” – kto to jest i jakie ma uprawnienia?

Prokurent to osoba działająca w imieniu mocodawcy. Pojęcie prokury uregulowane zostało w dziale VI, rozdziale III Kodeksu cywilnego i jest to szczególny rodzaj pełnomocnictwa. Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, która została w sposób odpowiedni umocowana (forma pisemna, pod rygorem nieważności oraz zgłoszenie do rejestru przedsiębiorców) przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Prokurent umocowany jest do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, jego uprawnienia są bardzo szerokie. Trudno wymienić wszystkie czynności mieszczące się w granicach umocowania prokurenta. Przykładowo wskazując, prokurent uprawniony jest między innymi do zawarcia: umowy sprzedaży, dostawy wytwarzanych przez przedsiębiorcę, umowy o świadczenie usług, umowy pożyczki lub kredytu, umowy prowadzące do nabycia nieruchomości lub praw na nieruchomościach, umowy o pracę z pracownikami przedsiębiorcy. Może również wnosić do sądu pozwy, cofać powództwa, zawierać ugody.

Do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości jest wymagane pełnomocnictwo do poszczególnej czynności. Prokura nie może być przeniesiona. Prokurent może ustanowić pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności. Podsumowując, prokurent ma bardzo szeroki zakres ustawowego umocowania i dlatego na prokurenta powinno wyznaczać się osoby godne zaufania.


27.Czy zarząd spółdzielni socjalnej może ustanawiać pełnomocników, którzy będą wykonywali określone czynności dla spółdzielni, np. podpisywali w imieniu spółdzielni umowy? Jak takiego pełnomocnika powołać?

Kwestia pełnomocnictwa udzielonego przez spółdzielnie socjalną nie została uregulowana w ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. - o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 94, poz. 651). W związku z powyższym, zgodnie z art. 1 ust. 2 przedmiotowej ustawy, należy sięgnąć do przepisów zawartych w ustawie z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 oraz z 2005 r. Nr 122, poz. 1024), gdzie ustawodawca określił w art. 55 zasady udzielania pełnomocnictw. Zarząd może udzielić jednemu z członków zarządu lub innej osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych związanych z kierowaniem bieżącą działalnością gospodarczą spółdzielni lub jej wyodrębnionej organizacyjnie i gospodarczo jednostki, a także pełnomocnictwa do dokonywania czynności określonego rodzaju lub czynności szczególnych. Należy zauważyć, że statut spółdzielni może uzależnić udzielenie pełnomocnictwa przez zarząd od uprzedniej zgody rady. Oddzielną sprawą jest możliwość reprezentacji spółdzielni socjalnej, która określona jest w art. 54 ustawy - Prawo spółdzielcze. Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy. Oświadczenia, składa się w ten sposób, że pod nazwą spółdzielni osoby upoważnione do ich składania zamieszczają swoje podpisy. Oświadczenia pisemne skierowane do spółdzielni, a złożone w jej lokalu albo jednemu z członków zarządu lub pełnomocnikowi, mają skutek prawny względem spółdzielni.

28.Czy fundator fundacji (osoba fizyczna) może być jednocześnie prezesem zarządu w tej fundacji?

Fundator fundacji (osoba fizyczna) może być prezesem zarządu fundacji o ile zostało to określone w statucie.

29.Nasze stowarzyszenie ma swoją siedzibę pod adresem w Warszawie. Mamy też przedstawicielstwo w Lublinie. Do tego przedstawicielstwa dziwnym trafem dotarł list polecony z ZUS z żądaniem zapłaty jednej ze składek (nasz pracownik nieopatrznie ten list odebrał). Czy ZUS może takie pisma wysyłać na adres inny niż adres siedziby stowarzyszenia, który nota bene podawaliśmy w ZUS podczas rejestracji (podejrzewamy, że pracownik błędnie podał w swoim lokalnym oddziale ZUS miejsce zatrudnienia jako miejsce siedziby stowarzyszenia).

Zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 z póź. zm.), w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W omawianym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych powinien zastosować art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.), który stanowi, iż miejscem doręczenia pisma jednostce organizacyjnej lub organizacji społecznej (m. in. stowarzyszenia) jest wyłącznie lokal jej siedziby. Wyjątkiem byłaby taka sytuacja, w której spółdzielnia sama wskazałby inny adres. Doręczenie dokonane poza lokalem siedziby jest co do zasady prawnie bezskuteczne, nawet w przypadku odebrania korespondencji przez pracownika.

30. Czy wiadomo już coś o dofinansowaniach ze środków UE po roku 2013? Czy Polska otrzyma taką samą pomoc jak dotychczas i czy przewidywane jest dalsze wspieranie ze środków unijnych rozwoju przedsiębiorstw społecznych?

Na obecnym etapie nie wiadomo jeszcze, jaką pomoc finansową z budżetu Komisji Europejskiej otrzyma Polska. Będzie to wiadome najwcześniej na początku 2013 roku. Unia Europejska obecnie dyskutuje nad przyszłym kształtem swojego budżetu. Z informacji prasowych wynika, że duży nacisk będzie kładziony w budżecie po roku 2013 na zagadnienia innowacyjności gospodarki, transportu oraz migracji wewnętrznych i zewnętrznych w ramach UE. Na razie nic mi nie wiadomo, jak Komisja Europejska będzie odnosiła się do tematyki ekonomii społecznej.

31. Czy poręczenie gminy to dobry sposób na zabezpieczenie spłaty kredytu przez spółdzielnię socjalną założoną przez tą gminę? Czy bank odstąpi od badania zdolności kredytowej w takim przypadku? Spółdzielnia socjalna właśnie powstaje i nie ma żadnej wiarygodności dla banku sama w sobie.

Poręczenie gminy dla spółdzielni socjalne jest na pewno jednym z najlepszych rozwiązań i może być traktowane przez bank jako pierwszorzędne zabezpieczenie, jednakże czy bank odstąpi od badania zdolności kredytowej, to zależy od praktyk i procedur danego banku. Uzyskując poręczenie gminy spółdzielnia stanie się generalnie bardziej wiarygodnym klientem.

32. Czy w Polsce można rozliczać się z klientami w innej walucie niż złoty polski. Chodzi nam konkretnie o rozliczenia w Euro. Czy możemy zawrzeć umowę w której wynagrodzenie jest podane w kwocie euro, a następnie zapłacić klientowi w tej walucie?

Od dnia 24 stycznia 2009 roku weszła w życie nowelizacja kodeksu cywilnego, która usunęła zasadę walutowości (za każdym razem firmy rozliczające się w walucie obcej musiały otrzymać na to zgodę prezesa NBP). Przedsiębiorcy mogą rozliczać się w obrocie krajowym w obcych walutach. Mimo rozliczeń w walucie obcej firmy nadal prowadzą księgowość w złotych, również w złotych płacą podatki dlatego należy pamiętać o obowiązujących przepisach podatkowych i rachunkowych. To zmieni się dopiero po przystąpieniu Polski do strefy euro.

33. Jakie obroty musi osiągnąć nasza fundacja, żeby podlegać obowiązkowi badania sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta?

4. Ogólne zasady obowiązku badań przez biegłego rewidenta sprawozdań finansowych określa Ustawa o rachunkowości i wskazuje podmioty, które obligatoryjnie muszą poddać swoje roczne sprawozdania finansowe badaniu. Zgodnie z art. 64 ustawy o rachunkowości badaniu podlegają:

1) roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych,

2) roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność:

a) banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji;

b) jednostek działających na podstawie przepisów o obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych, a więc między innymi wszystkich podmiotów, których papiery wartościowe zostały dopuszczone do publicznego obrotu na rynkach giełdowych, fundusze inwestycyjne;

c) jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

d) spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji;

e) pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za które sporządzono sprawozdania finansowe spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:

- średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,

- suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2.500.000 euro,

- przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5.000.000 euro.

Wielkości wyrażone w euro przelicza się na walutę polską po średnim kursie, ogłoszonym przez Narodowy Bank Polski, na dzień bilansowy.


34. Co oznacza w operacjach bankowych: przelew ELIXIR, przelew SORBNET? Założyliśmy konto bankowe i mamy możliwość wyboru takich rodzajów przelewów.

ELIXIR jest to funkcjonujący w ramach Krajowej Izby Rozliczeniowej międzybankowy system pośredniczący w elektronicznej wymianie komunikatów o zleceniach płatniczych oraz wierzytelnościach.

System pośredniczy w wymianie:

- poleceń przelewu,
- dowodów wpłaty,
- poleceń zapłaty,
- czeków z rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych,
- not obciążeniowych.

Przelewy bankowe realizowane są w systemie ELIXIR, każdy Bank uczestniczący w tym systemie wysyła i przyjmuje przelewy kilka razy dziennie w tzw. sesjach. W dużym uproszczeniu, aby sprawdzić kiedy dotrze do adresata należy sprawdzić kiedy przelew wyjdzie z banku nadawcy do banku odbiorcy i kiedy bank odbiorcy przekaże go na konto adresata.

Najważniejszą rzeczą jest to że sesje Elixir nie pracują w dni wolne od pracy. Oznacza to że przelew zlecony w weekend lub inne święto państwowe zostanie zrealizowany dopiero w dzień roboczy.

System Elixir nie obsługuje przelewów cały czas, ale tylko w określonych godzinach nazywanych sesjami. Są 3 sesje przychodzące - kiedy Elixir zbiera przelewy od banków i 3 sesje wychodzące kiedy Elixir wysyła przelewy do banków docelowych.

SORBNET to system rozliczeniowy do rozliczeń wysokokwotowych, prowadzony przez NBP. System obsługuje rachunki bieżące banków prowadzone w NBP do rozliczeń międzybankowych. Uczestnikami są centrale banków oraz instytucje rozliczeniowe. SORBNET umożliwia też bankom ciągły wgląd w stan rachunku bieżącego w NBP i wykonane na nim transakcje. Podstawową zaletą użycia systemu SORBNET z punktu widzenia klienta jest szybkość. SORBNET przyjmuje zlecenia w sposób ciągły (w dowolnym momencie w czasie otwarcia systemu), a od wysłania zlecenia przez bank zleceniodawcy do odebrania go przez bank odbiorcy mija typowo kilka minut. Dla porównania: rozliczenia w systemie płatności detalicznych ELIXIR odbywają się w ciągu dnia trzykrotnie (w trzech sesjach rozliczeniowych), a minimalny czas od wysłania zlecenia do odebrania go przez bank zleceniobiorcy wynosi ok. 2 godziny.

Obecnie niektóre banki oferują możliwości przelewów w systemie SORBNET również dla większości klientów i niższych kwot, ale takie przelewy mogą sporo kosztować.

35. Czy Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska może udzielać pożyczek podmiotom gospodarczym istniejącym krócej niż 12 miesięcy?

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie udzielając dofinansowania kieruje się przede wszystkim tzw. wielkością osiągniętego efektu ekologicznego. Nie ma do końca znaczenia kto jest wnioskodawcą. Zasady Funduszu nie precyzują, czy ubiegająca się o dofinansowanie jednostka musi istnieć powyżej 12 miesięcy.

Oczywiście może mieć to znaczenie przy badaniu zdolności kredytowej i wiarygodności jednostki i ostatecznej decyzji o przyznaniu pożyczki, ale nie determinuje możliwości otrzymania dofinansowania, np. przy odpowiednim zabezpieczeniu spłaty pożyczki.

36.Kiedy pracodawca może dochodzić od pracownika odszkodowania wyższego niż trzykrotność pensji. Nasz pracownik poważnie uszkodził firmowe auto (źle je użytkując). Koszt naprawy jest wyższy niż ww. kwota. W jaki sposób zażądać od niego odszkodowania z uwagi na fakt, że szkoda w pojeździe powstała wskutek jego rażącego zaniedbania.

Obowiązek udowodnienia przesłanek ciąży na pracodawcy. To on więc musi wykazać, że szkoda zaistniała w wyniku zawinionego działania pracownika nie wykonującego lub nienależycie wykonującego swoje obowiązki. Pewne wyjątki od tej zasady dotyczą szkody w mieniu powierzonym.

Pamiętać należy ponadto, iż pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia.W przypadku winy umyślnej (Pracodawca musi dowieść, że jest to wina umyślana) pracownik pokryje szkodę w pełnym zakresie tzn:

-w granicach szkody rzeczywistej + utraconych korzyści ,

-bez ograniczenia do 3 miesięcznego wynagrodzenia. KP.Art.122

W przypadku wyrządzenia szkody w mieniu powierzonym pracownik odpowiada za nią w pełnej wysokości, czyli:

-w granicach szkody rzeczywistej + utraconych korzyści (lucrum cessans),

-bez ograniczenia do 3 miesięcznego wynagrodzenia. KP. Art.124

Szkoda wyrządzona przez pracownika może być naprawiona wyłącznie na podstawie:

- ugody (porozumienia) zawartej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem,

- orzeczenia sądowego.

W szczególności pracodawca nie może samodzielnie potrącić sobie szkody z wynagrodzenia pracownika. Wysokość odszkodowania może zostać obniżona przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności stopnia winy pracownika i jego stosunku do obowiązków pracowniczych.
Jeżeli szkoda naprawiana jest w drodze ugody, odszkodowanie ulegnie obniżeniu w zasadzie gdy pracodawca wyrazi na to zgodę. W przypadku zaś postępowania sądowego decyduje Sąd.

37. Jaka ochrona przed zwolnieniem z pracy przysługuje kobiecie ciężarnej. Czy osoba „podejrzewająca” ciążę jest już objęta taką ochroną?

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w czasie urlopu macierzyńskiego pracownicy.

Od tej reguły istnieje kila wyjątków :

- Pierwszy z nich to rozwiązanie umowy o prace bez wypowiedzenia z winy pracownicy . W tym wypadku jednak musi uzyskać zgodę reprezentującej ją zakładowej organizacji związkowej

- Drugi to rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem w przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. W tym przypadku pracodawca jest zobowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. Jeśli pracodawca nie jest w stanie zapewnić pracownicy w tym okresie innego zatrudnienia, przysługują jej wszystkie świadczenia określone w kodeksie pracy. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia.

- Trzeci jeśli jest zatrudniona na okres próbny krótszy niż miesiąc .

Przepis art. 177 k.p. chroni przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę w okresie ciąży i urlopu macierzyńskiego, natomiast nie chroni pracownicy przed wygaśnięciem umowy w tym okresie. Gdy pracownica jest zatrudniona na podstawie umowy na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, umowa ta ulega przedłużeniu do dnia porodu. Art. 177 § 3. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa .

Jeśli pracownica podejrzewa, że jest w ciąży - musi dostarczyć zaświadczenie lekarskie. Art.185 & 1.KP.

38.Czy w umowie o pracę można zawrzeć, że pracownik nie może wykonywać pracy dodatkowej na rzecz firm mogących być dla naszej firmy potencjalną konkurencją? Czy z tego tytułu pracownikowi należy się jakieś dodatkowe wynagrodzenie?

W zakresie określonym w odrębnej umowie o zakazie konkurencji, możemy określić czego pracownik nie może robić:

Pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność. Art. 101 (1) KP

Istnieją jednak pewne ograniczenia:

- umowę taką można zawrzeć tylko w wypadku gdy pracownik ma dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,

- w umowie należy wskazać okres obowiązywania zakazu,

- za powyższy okres pracownikowi przysługuje odszkodowanie nie niższe niż 25 % jego wynagrodzenia (w umowie należy wskazać wysokość odszkodowania),

Okres obowiązywania zakazu może być dowolnie długi – ustawodawca uznał, iż wystarczającym hamulcem dla pracodawcy będzie obowiązek wypłaty odszkodowania.

39. Czy występują jakieś specjalne ograniczenia lub zasady dotyczące zatrudniania osoby starszej pobierającej „zasiłek przedemerytalny”. Czy za taką osobę będziemy odprowadzać pełne składki ZUS?

Za osobę pobierającą zasiłek lub świadczenia przedemerytalne odprowadza się pełne składki.

Pracodawca musi informować ZUS na bieżąco o wysokości zarobków pracownika uprawnionego do świadczenia (zasiłku) przedemerytalnego. Oznacza to zatem, że musi niezwłocznie powiadomić ZUS o zatrudnieniu osoby uprawnionej do tych świadczeń oraz o wysokości wynagrodzenia. Natomiast po zakończeniu roku rozliczeniowego – w terminie do 31 maja – musi przesłać do ZUS informację o wysokości zarobków uzyskanych w kolejnych miesiącach rozliczanego roku. Jest to zmiana w stosunku do stanu sprzed nowelizacji, bowiem dotychczas pracodawca informował ZUS o łącznej kwocie przychodu uzyskanej przez uprawnionego w rozliczanym roku. Obowiązek informowania o kwotach przychodu uzyskanych w kolejnych miesiącach wynika z wprowadzenia możliwości miesięcznego rozliczenia świadczeń (zasiłków) przedemerytalnych.

Świadczenia i zasiłki przedemerytalne będą zmniejszane i zawieszane na podstawie tylko przychodu z dodatkowej pracy. Natomiast wysokość przychodów nie będzie już sumowana z samym zasiłkiem, co powodowało, że taka osoba mogła mniej dorobić niż pozostali emeryci i renciści. Świadczenia będą zmniejszane, jeżeli kwota przychodu przekroczy miesięcznie 806,30 zł (25 proc. średniej pensji) i nie będzie wyższa niż 2257,50 zł (70 proc. przeciętnej pensji). Dopiero po uzyskaniu kwoty dodatkowego przychodu, który przekroczy tę kwotę, świadczenie będzie zawieszone jest to jedyne ograniczenie. Sam zainteresowany może wybrać, czy rozliczyć przychody rocznie, czy miesięcznie. To zależy, która forma rozliczenia jest dla niego korzystniejsza . Dopuszczalna roczna kwota przychodu wynosi 9675,60 zł. Natomiast roczna kwota graniczna przychodu powodująca wstrzymanie wypłaty wynosi 27 090 zł. Osoby otrzymujące świadczenia muszą się rozliczyć z ZUS z osiągniętego przychodu z tytułu pracy po zakończeniu roku rozliczeniowego. Okres ten jest ustalony od 1 marca każdego roku do ostatniego dnia lutego następnego roku.

40. Jeśli pracownik musi pracować w dniu wolnym od pracy, to jakie z tego tytułu przysługują mu świadczenia? Dni wolne, dodatkowe wynagrodzenie?

Jeśli pracownik musiał pracować w dniu wolnym od pracy, to z tego tytułu przysługuje mu inny dzień wolny od pracy udzielony do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z tym pracownikiem. Art.151(3) KP.

Zdarzyć się jednak mogą sytuacje, gdy pracodawca nie będzie miał możliwości udzielenia pracownikowi dnia wolnego przed upływem okresu rozliczeniowego z powodu np. choroby pracownika trwającej do końca danego okresu rozliczeniowego czy też ze względu na fakt, że dzień wolny, w którym pracownik świadczył pracę, był ostatnim dniem w danym okresie rozliczeniowym.

Konsekwencją nieudzielenia innego dnia wolnego będzie konieczność wypłacenia pracownikowi dodatku za przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy, w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. Jeżeli jednak w dniu wolnym od pracy pracownik przepracował liczbę godzin przekraczającą jego dzienny wymiar czasu pracy, za każdą kolejną godzinę przysługuje mu dodatek za nadgodziny w wysokości 50 proc. wynagrodzenia (art. 1511 par. 1 pkt 2 k.p.).

41.Czy wynagrodzenie pracownika można wypłacać w gotówce? Jakie wtedy winien on podpisać dokumenty, żeby pozostało w kadrach i księgowości potwierdzenie, że pracownik otrzymał wynagrodzenie. Chodzi o to, że pracownik jest bezdomny i ma problem z założeniem konta bankowego.

Pracodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia pracownikowi w iejscu, terminie i czasie okreslonych w regulaminie pracy lub w innych przepisch prawa pracy. Obowiązek ten może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jesli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgode na piśmie. Art 86 KP.

Podstawą dokonania wpisu , że pracownikowi wypłacono wynagrodzenie w gotówce jest:

-lista płac lub inny dowód, na którym pracownik potwierdza własnym podpisem kwoty otrzymanych wynagrodzeń w gotówce i w naturze - w przypadku wypłaty wynagrodzenia w kasie,

-inny dowód, np. dowód potwierdzający przekazanie wynagrodzenia na rachunek bankowy pracownika - jeżeli wynagrodzenie nie jest wypłacane w kasie.

42.Zatrudniliśmy pracownika, który po pewnym czasie poinformował nas, że chce się dokształcać i wystąpił do nas o dofinansowanie do kosztów nauki. Czy mamy obowiązek finansować jego naukę, jeśli nie skierowaliśmy go na takie szkolenie. Czy mamy obowiązek coś zapewnić takiemu pracownikowi (dodatkowy urlop itp.?).

Pracodawca może (ale nie musi) przyznać pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe dodatkowe świadczenia.

Jeśli to pracownik sam chce podnosić swoje kwalifikacje zawodowe bez zgody ani wiedzy pracodawcy, mogą być mu przyznane (fakultatywnie):

- zwolnienie z całości lub częsci dnia bez prawa do wynagrodzenia

- urlop bezpłatny - w wymiarze ustalonym w porozumieniu z pracodawcą.

Urlop szkoleniowy jest przyznawany, gdy pracodawca wystepuje z inicjatywą podniesienia kwalifikacji zawodowych pracownika.

43.Czy w świetle Ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (art. 3) spółdzielnia mieszkaniowa może być traktowana jako organizacja pozarządowa a tym samym podmiot ekonomii społecznej?

W świetle ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. – o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U z 2003 r., Nr 96, poz. 873 z późn. zm.), spółdzielnia mieszkaniowa nie może być traktowana jako organizacja pozarządowa, ponieważ głównym jej zadaniem jest prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz i w interesie swoich członków.

44.Czy faktura VAT może być jednocześnie wezwaniem do zapłaty kwoty w niej określonej – zetknęliśmy się z takim napisem na fakturze i nie wiemy co on oznacza „niniejsza faktura stanowi jednocześnie wezwanie do zapłaty kwoty w niej określonej. W przypadku braku zapłaty podjęte zostaną niezbędne czynności w celu windykacji należności oraz naliczone zostaną odsetki karne”.

Faktura VAT może być jednocześnie wezwaniem do zapłaty kwoty w niej określonej pod warunkiem, że zawiera określenie terminu i sposobu zapłaty świadczenia. Jeśli faktura nie zawiera ww. informacji wówczas nie powinno traktować się jej, jako wezwania do zapłaty.

45. Czy zwykła wiadomość email może dziś być już traktowana jako doręczenie sprawy urzędowi. Chodzi nam o to, że ułatwieniem dla nas jest wysyłanie różnych wniosków do urzędów mailem, często sami dostajemy z urzędów takie zapytania i odpowiadamy na nie mailem. Czy to jest legalne, i czy wydruk maila jest w tym momencie dokumentem?

W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości załatwiania spraw w urzędzie za pomocą zwykłych wiadomości e-mail. Zgodnie z art.14 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) ustawodawca nałożył obowiązek załatwiania spraw w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. - o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2005 r., Nr 64, poz. 565, z późn. zm.), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej.

Oznacza to, iż jest możliwość załatwiania spraw w urzędach za pomocą środków komunikacji elektronicznej, lecz tylko z wykorzystaniem bezpiecznego podpisu elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. - o podpisie elektronicznym (Dz.U. z 2001 r., Nr 130, poz. 1450 ze zm.), oraz elektronicznej platformy usług administracji publicznej (tzw. ePAUP).

Uzasadnieniem wprowadzenia dodatkowych zabezpieczeń w postaci ww. technologii jest możliwość identyfikacji nadawcy, czego w zwykłej wiadomości e-mail nie ma.

46. Czy świadome posługiwanie się dokumentem urzędowym wydanym wydanym niezgodnie z prawem to przestępstwo? Nasz pracownik dostarczył nam pewne zaświadczenie lekarskie, które nigdy nie powinno zostać wydane, gdyż lekarz nie miał prawa wystawić takiego zaświadczenia. Sam pracownik przyznał, że „załatwił” sobie to zaświadczenie. Wskutek tego zaświadczenia, otrzyma od ZUS sporej wartości świadczenie pieniężne. Czy w takiej sytuacji powinniśmy zgłosić sprawę na prokuraturę?

Zaświadczenie lekarskie nie jest dokumentem urzędowym lecz prywatnym. Pracownik posługujący się takim zaświadczeniem lekarskim naraża się na odpowiedzialność karną wynikającą z art. 273 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 1997, Nr 88, poz. 553 z póź. zm.). Oczywiście sprawa powinna zostać przez Państwa zgłoszona Prokuraturze oraz Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.

47. Jesteśmy fundacją i chcemy nawiązać współpracę z powiatowym cechem rzemiosł różnych. Czy taki podmiot to stowarzyszenie? Czy może razem z nami założyć spółdzielnię socjalną?

Powiatowy Cech Rzemiosł Różnych nie jest stowarzyszeniem. Zgodnie z art.7 ust.3 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. – o rzemiośle (Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 92 z póź. zm.) jest to jedna z organizacji samorządu gospodarczego rzemiosła. Do podstawowych zadań Cechu należy prowadzenie działalności gospodarczej na rzecz członków, co dyskwalifikuje ten podmiot, jako uprawniony do założenia spółdzielni socjalnej. Niestety nie mogą Państwo utworzyć razem spółdzielni socjalnej.

48. Czy członek rady nadzorczej spółdzielni socjalnej może jednocześnie być członkiem zarządu takiej spółdzielni?.

Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848, z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 oraz z 2005 r. Nr 122, poz. 1024) nie można być jednocześnie członkiem rady nadzorczej i zarządu tej samej spółdzielni.

49. Przy okazji pisania biznesplanu do jednej z instytucji pomocowych zapytano nas, czy sporządzamy rachunek przepływów pieniężnych. Co to jest? Nigdy wcześniej nie zetknęliśmy się z takim pojęciem. Nie prowadzimy pełnej księgowości, czy mamy obowiązek sporządzać taki rachunek?

Rachunek przepływów pieniężnych (zwany także sprawozdaniem z przepływów pieniężnych lub cash-flow z języka angielskiego) jest jednym z elementów sprawozdania finansowego.Pokazuje zmiany, jakie zaszły w poszczególnych elementach aktywów i pasywów wywołane przez przepływ środków pieniężnych. Przedstawia informacje umożliwiające ocenę stopnia płynności finansowej, skuteczności ściągania należności i zdolności do regulowania zobowiązań. Rachunek przepływów pieniężnych opisuje przepływające środki pieniężne między bilansem otwarcia a bilansem zamknięcia. Pozwala bliżej ocenić zdolności firmy do generowania gotówki, ponieważ w krótkim okresie to ona, a nie zysk jest kluczowa dla przedsiębiorstwa.

W Polsce zakres wykazywanych informacji, zasady sporządzania oraz wzór rachunku przepływów pieniężnych określa Ustawa o rachunkowości. Jest ono obligatoryjne dla wszystkich jednostek, których sprawozdanie finansowe podlega badaniu.(również określone Ustawie o rachunkowości).

50. Ile wyniosła w 2011 roku inflacja w Polsce i gdzie można znaleźć oficjalne informacje na ten temat?

W 2011 r poziom inflacji w Polsce wyniósł 4,3% liczony rok do roku.Informacje na ten temat dostępne są na stronie internetowej GUS oraz wielu innych serwisach internetowych poświęconych finansom.

51. Jesteśmy spółdzielnią socjalną. Czy możemy założyć rachunek bankowy spółdzielni w spółdzielczej kasie oszczędnościowo kredytowej?

Posiadanie i prowadzenie rachunku bankowego jest obowiązkowe dla prowadzenia działalności gospodarczej, a zgodnie z ustawą o Swobodzie Działalności Gospodarczej członkowie SKOK-u prowadzący działalność gospodarczą mogą posiadać rachunki firmowe w swoich Kasach i za ich pośrednictwem regulować zobowiązania swoich firm. Najlepiej jest uzyskać informacje odnośnie możliwości założenia i prowadzenia konta bezpośrednio w placówce SKOK, ponieważ każdy SKOK może mieć trochę inne wymagania.

Dobrze jest również zapoznać się z ofertą kilku banków i sprawdzić, jakie są w nich koszty prowadzenia rachunku,dokonywania przelewów, opłat za wydawanie i korzystanie z kart bankowych.O tym, jakie są potrzebne dokumenty, aby założyć konto i z niego korzystać najlepiej pytać bezpośrednio w banku.

52. Dużo się obecnie mówi o kryzysie gospodarczym i bankructwie Grecji. Nam zawsze mówiono, że Państwo nie może zbankrutować. Czy powinniśmy się bać obecnego kryzysu?

Na pytanie czy obawiać się kryzysu może być tyle odpowiedzi ilu ekonomistów. Jest to bardzo złożone zagadnienie, na temat którego powstało wiele prac naukowych i jednoznacznej odpowiedzi nikt nie znalazł. Generalnie kryzys nie jest rzeczą dobrą i zazwyczaj może być przyczyną wielu negatywnych zdarzeń, choć nie każdy go jednakowo odczuwa (są tacy co na kryzysie zarabiają).

Instytucja, która nie jest w stanie spłacić zaciągniętych długów, staje się więc bankrutem i państwo może również zbankrutować, tylko że bankructwo kraju wygląda zupełnie inaczej niż upadłość firmy.

Do bankructwa dochodzi wówczas, gdy w kasie państwa brakuje pieniędzy, a nikt już nie chce ich pożyczyć. Najczęściej dzieje się tak wtedy, gdy kraj w przeszłości wydawał więcej, niż zarabiał, i wpadł w pułapkę zadłużenia. Może odmówić spłat całego zadłużenia, a może to zrobić tylko w odniesieniu do jakiejś jego części. Ale nie zmienia to faktu, że państwo staje się bankrutem. Bankructwo całego kraju nie oznacza, że przestaje on istnieć. Jego rząd nie ma jednak pieniędzy na obsługę zaciągniętych długów. Brakuje mu środków na wypłaty pensji lekarzom, nauczycielom, rząd nie ma na emerytury, czy utrzymywanie wojska i policji itp. Niewypłacalność kraju może oznacza więc dla ludzi ograniczony dostęp do podstawowych publicznych usług, co może powodować wzrost niezadowolenia społecznego, masowych demonstracji, a w rezultacie obalenia rządów.Grecja stanęła na skraju bankructwa z powodu prowadzonej przez lata polityki budżetowej tolerującej corocznie nadmierne deficyty budżetowe i wzrost długu publicznego.

53. Od stycznia 2012 roku podniesiony zostanie poziom wynagrodzenia minimalnego do 1500 zł brutto. Nasi pracownicy już wcześniej mieli na umowach o pracę kwoty 1600 zł brutto. Czy w tej sytuacji mamy obowiązek dać im podwyżki, skoro pensja minimalna wzrosła?

Nie macie Państwo obowiązku zwiększać wynagrodzenia pracownikom, jeśli ich wynagrodzenie jest większe niż wynagrodzenie minimalne - od 01.01.2011r jest to 1500zł. Taki obowiązek byłby wówczas, gdyby wynagrodzenie Państwa pracowników na dzień 01.01.2012 r. byłoby niższe niż 1500 zł.

54. Od lutego 2012 roku ma wzrosnąć składka „rentowa” od wynagrodzenia dla pracowników. Czy możemy z tego tytułu obniżyć im wynagrodzenie o 2% motywując to faktem, że nie mamy środków finansowych na pokrycie tej wyższej składki rentowej?

Pracodawca zawsze ma możliwość obniżenia pracownikom wynagrodzenia, powinien tylko dokonać tego w odpowiedniej formie - porozumienia zmieniającego lub poprzez wypowiedzenie zmieniającego warunki płacowe. Powodem takich zmian mogą być także kłopoty finansowe pracodawcy związane ze zwiększonymi kosztami pracy.

55. Jeśli chcemy obniżyć wynagrodzenie pracownikom (mają umowy o pracę na czas określony) to w jaki sposób to się robi? Czy po prostu informujemy ich o niższym wynagrodzeniu, czy też musimy sporządzić nowe umowy o pracę?

Pracodawca nie może samodzielnie zmieniać wynagrodzeń pracownika. Wprowadzenie zmian musi być poprzedzone zawarciem porozumienia zmieniającego warunki płacowe lub wręczeniem pracownikom wypowiedzeń zmieniających. W obu przypadkach nowa wysokość płacy wymaga zgody pracownika, także gdy proponuje mu się podwyżkę. Wręczenie wypowiedzenia może skutkować rozwiązaniem stosunku pracy, jeśli pracownik nie przystanie na nowe warunki płacowe. Przy zawieraniu porozumienia zmieniającego obie strony stosunku pracy muszą wyrazić zgodę na zmianę obowiązujących warunków płacowych. Zawarcie porozumienia jest dogodną formą zmiany wysokości wynagrodzenia pracownika. Jest to forma bezroszczeniowa, z której jasno wynika, że obie strony stosunku pracy wyrażają zgodę na zaproponowane warunki wynagradzania. Porozumienie nie może jednak zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Przy wypowiedzeniu zmieniającym pracodawca jednostronnie wypowiada warunki płacowe. Wypowiedzenie takie uważa się za dokonane, jeżeli nowe warunki zaproponowano pracownikowi w formie pisemnej (art. 42 § 2 k.p.). Do wypowiedzenia warunków płacy stosuje się bowiem odpowiednio przepisy dotyczące wypowiedzenia umowy o pracę (art. 42 § 1 k.p.), które musi być sporządzone na piśmie. Jeśli wypowiedzenie warunków płacowych dotyczy umowy zawartej na czas nieokreślony, konieczne jest podanie przyczyny ich zmian. Gdy w zakładzie pracy działa zakładowa organizacja związkowa reprezentująca danego pracownika, wówczas pracodawca przed dokonaniem wypowiedzenia ma obowiązek przeprowadzić z nią konsultację zamiaru dokonania wypowiedzenia. Pracodawca musi również pamiętać, aby w wypowiedzeniu zmieniającym zamieścić informację dla pracownika, że w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że pracownik wyraził zgodę na te warunki. Jeśli pracodawca zapomni zawrzeć w wypowiedzeniu taką informację, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków (art. 42 § 3 k.p.). W wypowiedzeniu zmieniającym pracodawca ma również obowiązek zamieszczenia pouczenia pracownika o możliwości odwołania się do sądu pracy.

56. Prosimy o informację w jaki sposób pracownicy kwitują odbiór wynagrodzenia w formie gotówki (niektórzy pracownicy nie mają rachunków bankowych i nie mogą ich założyć). Jeśli jest to jakiś wzór formularza, to będziemy wdzięczni za jego przesłanie.

Pracodawca ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia pracownikowi w miejscu, terminie i czasie okreslonych w regulaminie pracy lub w innych przepisch prawa pracy. Obowiązek ten może być spełniony w inny sposób niż do rąk pracownika, jesli tak stanowi układ zbiorowy pracy lub pracownik uprzednio wyrazi na to zgode na piśmie. Art 86 KP.

Podstawą dokonania wpisu , że pracownikowi wypłacono wynagrodzenie w gotówce jest:

· lista płac lub inny dowód (w dowolnej formie), na którym pracownik potwierdza własnym podpisem kwoty otrzymanych wynagrodzeń w gotówce i w naturze - w przypadku wypłaty wynagrodzenia w kasie,

· inny dowód, np. dowód potwierdzający przekazanie wynagrodzenia na rachunek bankowy pracownika - jeżeli wynagrodzenie nie jest wypłacane w kasie.

57. Czy pracodawca może poskarżyć się na nierzetelnego pracownika do Państwowej Inspekcji Pracy?

Pracodawca ma również prawo obrony przed nierzetelnym pracownikiem np. ma określone roszczenia wobec pracownika , który rozwiązał umowę bez wypowiedzenia bez uzasadnionych przyczyn. Pracodawcy przysługuje wówczas odszkodowanie, o którym jednak decyduje Sąd Pracy. Pracodawca ma także możliwość korzystania z pomocy Państwowej Inspekcji Pracy, ale pomoc ta będzie na zasadzie doradztwa. Natomiast swoich praw może dochodzić na drodze sądowej.

58. Nasz pracownik chce z nami rozwiązać umowę o pracę, bo znalazł sobie lepszą. Ale ma niewykorzystany urlop. Pracownik zaproponował, że zrzeknie się tego urlopu (my nie chcemy mu wypłacać ekwiwalentu), byleby umożliwić mu jak najszybsze rozpoczęcie nowej pracy. Czy możemy zawrzeć z tą osobą takie porozumienie, że ona dobrowolnie zrzeka się urlopu.

Pracownik nie może zrzec się z prawa do przysługującego mu urlopu - Art. 152 & 2 Kodeksu Pracy. Jeśli pracownik nie wykorzystał przysługującego mu urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek wypłacić mu ekwiwalent pieniężny - Art. 171 & 1 Kodeksu Pracy.

59.Jesteśmy stowarzyszeniem i organizujemy konferencję dotyczącą spraw ochrony zdrowia. Pozyskaliśmy sponsora, który zgodził się przekazać nam pomoc finansową na rzecz tego projektu, ale wymaga podpisania umowy sponsoringu. Czy taka umowa sponsoringu automatycznie oznacza konieczność zgłoszenia prowadzenia działalności gospodarczej przez organizację? Sponsor oczekuje od nas wystawienia rachunku za przekazane środki finansowe.

Umowa sponsoringu, to umowa dwustronnie zobowiązująca. W zamian za świadczenie (środki finansowe) sponsora, sponsorowany powinien spełnić określone w umowie świadczenie wzajemne. Inaczej jest w przypadku darowizny, gdzie osoba obdarowana nie spełnia żadnego świadczenia w zamian, otrzymuje świadczenie bez zobowiązania. Jeśli chcą Państwo podpisać umowę sponsoringu to niezbędne będzie podjęcie prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczeń wskazanych w umowie sponsoringu. Dodatkowe wyjaśnienie w kwestii ciągłości działalności „sponsorowanej”: Ciągłość nie musi oznaczać działania bez przerwy, czy też konieczności spełnienia co najmniej dwóch świadczeń. Do spełnienia powyższej przesłanki wystarczy wystąpienie samego zamiaru prowadzenia działalności gospodarczej. Zamiar taki wywodzić można między innymi z umieszczonego w statucie stowarzyszenia zapisu dotyczącego korzystania ze sponsoringu lub prowadzenia działalności gospodarczej.

60. Czy jest w Polsce jakaś maksymalna kwota do której rozliczenia handlowe można prowadzić w formie gotówkowej? Jeśli tak to jaka to kwota?

Zgodnie z art. 22 ust.1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. – o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 t.j.), dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy:

1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz,

2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji.

Jeśli wystąpią powyższe okoliczności, przedsiębiorcy powinni rozliczyć transakcje za pośrednictwem rachunku bankowego (zarówno wierzyciel jak i dłużnik), co w omawianym przypadku zawsze będzie oznaczało konieczność rozliczenia pieniężnego w formie bezgotówkowej.

61.Czy spółdzielnie socjalne mogą zakładać (być wspólnikami) spółki kapitałowe (chodzi nam o spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością).

Nie ma żadnych przeszkód prawnych w tym, aby spółdzielnia socjalna mogła utworzyć spółkę kapitałową w postaci spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

end faq

 
Wszelkie prawa zastrzeżone © 2010 MOIIB
aplikacje www: entim